⚡

TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT ĐIỆN HẠ THẾ

NHÀ MÁY SẢN XUẤT

Low Voltage Electrical Technical Specification for Manufacturing Plant

220V / 380V | 50Hz | IEC / TCVN

THÔNG TIN TÀI LIỆU
Mã tài liệu	ELS-LV-001
Tiêu đề	Tiêu chuẩn kỹ thuật điện hạ thế nhà máy sản xuất
Phiên bản	1.0
Ngày ban hành	____/____/________
Đơn vị soạn thảo	Phòng Kỹ thuật / Bộ phận Điện
Phê duyệt bởi
Tình trạng	☐ Dự thảo   ☐ Hiệu lực   ☐ Đã lỗi thời
Phạm vi áp dụng	Hệ thống điện hạ thế 220V/380V toàn nhà máy

1. MỤC ĐÍCH VÀ PHẠM VI ÁP DỤNG

1.1 Mục đích

Tài liệu này quy định các tiêu chuẩn kỹ thuật điện hạ thế áp dụng cho hệ thống điện tại nhà máy sản xuất, nhằm đảm bảo:

• An toàn điện cho người và thiết bị trong toàn nhà máy.
• Độ tin cậy và liên tục cung cấp điện cho các dây chuyền sản xuất.
• Tuân thủ tiêu chuẩn quốc gia TCVN và tiêu chuẩn quốc tế IEC.
• Cơ sở thống nhất cho thiết kế, lắp đặt, kiểm tra và bảo trì hệ thống điện.

1.2 Phạm vi áp dụng

Hạng mục	Mô tả	Tiêu chuẩn tham chiếu
Hệ thống cấp điện	Trạm biến áp, tủ phân phối chính (MSB), cáp điện lực	TCVN 7447, IEC 60364
Tủ điều khiển	MCC, PLC panel, Control panel dây chuyền sản xuất	IEC 61439, TCVN 6592
Thiết bị đóng cắt	CB, MCB, MCCB, ACB, contactor, relay bảo vệ	IEC 60947, TCVN 6484
Hệ thống nối đất	Nối đất bảo vệ (PE), nối đất làm việc, chống sét	TCVN 9385, IEC 60364-5-54
Chiếu sáng	Chiếu sáng sản xuất, chiếu sáng khẩn cấp, chiếu sáng ngoài trời	TCVN 7114, EN 12464
UPS & dự phòng	Bộ lưu điện UPS, máy phát điện dự phòng (genset)	IEC 62040

2. TIÊU CHUẨN THAM CHIẾU

Tiêu chuẩn	Tên tiêu chuẩn	Nội dung áp dụng
TCVN 7447:2010	Hệ thống lắp đặt điện hạ thế	Thiết kế, lắp đặt toàn bộ hệ thống điện
TCVN 9385:2012	Chống sét cho công trình xây dựng	Hệ thống chống sét và nối đất
TCVN 6484:2013	Cầu dao tự động (MCCB, MCB)	Lựa chọn và lắp đặt thiết bị đóng cắt
TCVN 7114:2008	Chiếu sáng nơi làm việc	Tiêu chuẩn độ rọi và chất lượng ánh sáng
IEC 60364	Low-voltage electrical installations	Tiêu chuẩn quốc tế hệ thống điện hạ thế
IEC 60947	Low-voltage switchgear and controlgear	Thiết bị đóng cắt và điều khiển hạ thế
IEC 61439	Low-voltage switchgear and controlgear assemblies	Tủ điện phân phối và điều khiển
IEC 60529	Degrees of protection — IP Code	Cấp bảo vệ vỏ hộp thiết bị (IP rating)
NEC / NFPA 70	National Electrical Code	Tham chiếu cho dự án có yêu cầu tiêu chuẩn Mỹ

3. THÔNG SỐ HỆ THỐNG ĐIỆN

3.1 Thông số điện lưới đầu vào

Thông số	Giá trị danh định	Dải cho phép	Đơn vị / Ghi chú
Điện áp pha-pha (3 pha)	380	360 ÷ 400	V (±5% theo EVN)
Điện áp pha-trung tính	220	209 ÷ 231	V (±5% theo EVN)
Tần số	50	49,5 ÷ 50,5	Hz (±1%)
Hệ thống dây	3 pha 4 dây + PE (TN-S / TN-C-S)	—	Ưu tiên TN-S cho nhà máy mới
Hệ số công suất tối thiểu	≥ 0,90	0,90 ÷ 1,0	cosφ — bù tụ nếu thấp hơn
Độ méo dạng sóng (THDv)	≤ 5%	< 5%	Theo IEC 61000-2-4
Dòng ngắn mạch (Icc)	Xác định theo tính toán từng dự án	—	kA — dùng để chọn thiết bị đóng cắt

📌 Lưu ý: Kiểm tra điện áp và tần số thực tế tại điểm đấu nối EVN trước khi thiết kế. Nếu độ biến động vượt ±5%, cần lắp thêm bộ ổn áp (AVR) hoặc UPS.

3.2 Phân cấp hệ thống phân phối điện

Cấp	Tên thiết bị	Điện áp	Chức năng	Yêu cầu bảo vệ
Cấp 1	Trạm biến áp (MBA)	22kV / 0,4kV	Hạ áp từ lưới trung thế	MCCB tổng + rơle bảo vệ so lệch
Cấp 2	Tủ phân phối chính (MSB)	380/220V	Phân phối đến từng khu vực nhà máy	ACB/MCCB + đồng hồ đo lường
Cấp 3	Tủ phân phối phụ (DB/SSB)	380/220V	Cấp điện cho tủ MCC/panel thiết bị	MCCB + RCBO (≤30mA) nơi ẩm
Cấp 4	Tủ MCC / Control Panel	380/220V	Điều khiển động cơ, dây chuyền SX	MCB + overload relay + RCBO

4. TIÊU CHUẨN THIẾT BỊ ĐIỆN

4.1 Cáp và dây dẫn

Hạng mục	Loại cáp yêu cầu	Tiết diện tối thiểu	Cấp cách điện	Ghi chú
Cáp lực trục chính (MSB→DB)	CXV/DSTA (ngầm) / CXV (nổi)	≥ 70 mm²	0,6/1kV	XLPE, giáp thép nếu ngầm
Cáp nhánh đến tủ phụ	CXV hoặc CVV	≥ 16 mm²	0,6/1kV	Trong máng cáp, ghi nhãn đầu/cuối
Cáp điều khiển	CVV hoặc CVVS (có màn chắn)	≥ 1,5 mm²	300/500V	Bọc màn chắn nếu gần cáp lực
Dây trong tủ điện	Dây đơn PVC, nhiều sợi (Cu)	≥ 1,5 mm² (điều khiển); ≥ 2,5 mm² (tải)	300/500V	Màu dây: L1=Nâu, L2=Đen, L3=Xám, N=Xanh dương, PE=Xanh lá/vàng
Cáp nối đất (PE)	Dây đồng trần hoặc CV xanh lá/vàng	≥ 16 mm² (tủ chính); ≥ 6 mm² (tủ phụ)	—	Theo IEC 60364-5-54

4.2 Thiết bị đóng cắt và bảo vệ

Thiết bị	Ký hiệu	Dòng cắt ngắn mạch	Cấp IP tối thiểu	Tiêu chuẩn
Air Circuit Breaker	ACB	≥ 50 kA (tủ chính)	IP31	IEC 60947-2
Moulded Case CB	MCCB	≥ 25 kA (tủ phụ)	IP31	IEC 60947-2
Miniature Circuit Breaker	MCB	≥ 6 kA	IP20	IEC 60898
Residual Current + CB	RCBO	≥ 6 kA	IP20	IEC 61009 — bắt buộc khu vực ẩm
Contactor	K / KM	—	IP20	IEC 60947-4
Overload Relay	OLR / F	—	IP20	IEC 60947-4 — bắt buộc cho motor
Surge Protection Device	SPD / LA	—	IP20	IEC 61643 — tại MSB và DB quan trọng

📌 Lưu ý: Tất cả thiết bị đóng cắt phải có tem nhãn rõ ràng: mã thiết bị, dòng điện định mức, mạch phụ tải phục vụ. Tuyệt đối không dùng thiết bị không rõ nguồn gốc xuất xứ.

4.3 Tủ điện (Switchboard / Control Panel)

Yêu cầu	Giá trị / Tiêu chí	Ghi chú
Vật liệu vỏ tủ	Thép tấm dày ≥ 1,5 mm (tủ ngoài trời ≥ 2 mm)	Sơn tĩnh điện RAL 7035 (xám nhạt) hoặc theo thiết kế
Cấp bảo vệ (IP) trong nhà	IP41 (tối thiểu)	IP54 cho khu vực có bụi/ẩm; IP65 cho ngoài trời
Cấp chịu va đập (IK)	IK08 trở lên	Theo IEC 62262
Nhiệt độ vận hành	0°C ÷ +55°C	Lắp quạt tản nhiệt nếu tủ đặt nơi nóng
Thanh cái đồng (busbar)	Đồng mạ thiếc, dòng thiết kế không vượt 75% Imax	Sơn pha màu: L1=Nâu, L2=Đen, L3=Xám, N=Xanh dương
Khoảng cách lối đi bảo trì	≥ 800 mm (phía trước tủ)	Theo TCVN 7447-1 và quy định PCCC
Nhãn thiết bị	In laser hoặc dán nhãn bền, tiếng Việt + mã thiết bị	Nhãn sơ đồ đơn tuyến dán trong cửa tủ

5. HỆ THỐNG NỐI ĐẤT VÀ CHỐNG SÉT

Hạng mục	Giá trị yêu cầu	Tiêu chuẩn / Ghi chú
Điện trở nối đất bảo vệ (PE)	≤ 4 Ω	TCVN 7447-5-54; Đo kiểm định hàng năm
Điện trở nối đất chống sét	≤ 10 Ω	TCVN 9385; Đo kiểm định trước mùa mưa
Điện trở nối đất thiết bị CNTT	≤ 1 Ω	Cho server, PLC, DCS; nối đất riêng nếu cần
Thanh đẳng thế (MEB)	Đồng 25×3 mm, đấu nối tất cả PE của tủ điện	Theo IEC 60364-4-41 và TCVN 7447
Cọc nối đất	Thép mạ đồng Ø16mm, dài ≥ 2,4m; số lượng tính toán	Đặt cách nhau ≥ 2× chiều dài cọc
Dây đẳng thế bổ sung	≥ 6 mm² Cu — nối tất cả vỏ kim loại	Đường ống, máy móc, kết cấu thép nhà xưởng
Kim thu sét	Kim ESE hoặc kim Franklin — theo TCVN 9385	Vùng bảo vệ tính theo phương pháp cầu lăn hoặc góc bảo vệ

6. TIÊU CHUẨN CHIẾU SÁNG

Khu vực	Độ rọi Em (lux)	CRI Ra	UGR tối đa	Ghi chú
Dây chuyền sản xuất chính	≥ 500	≥ 80	≤ 22	EN 12464-1 khu SX chính xác: ≥ 750 lux
Khu vực QC / kiểm tra chất lượng	≥ 750	≥ 90	≤ 19	Ánh sáng trắng trung tính (4000K)
Kho hàng, khu vực đóng gói	≥ 300	≥ 80	≤ 25	—
Hành lang, lối đi trong nhà máy	≥ 150	≥ 60	≤ 28	Đủ để di chuyển an toàn
Phòng điều khiển, phòng kỹ thuật	≥ 500	≥ 80	≤ 19	Tránh phản chiếu trên màn hình
Chiếu sáng khẩn cấp / thoát hiểm	≥ 10	—	—	Duy trì ≥ 1 giờ khi mất điện lưới; IEC 60598-2-22
Sân ngoài trời, bãi xe	≥ 50	≥ 60	—	Đèn LED chống thấm IP65

7. YÊU CẦU AN TOÀN ĐIỆN

Hạng mục	Yêu cầu	Ghi chú
Biển cảnh báo điện nguy hiểm	Dán tại tất cả tủ điện và thiết bị >50V	Theo TCVN 4114; biển sơn màu vàng/đen
Khóa liên động (Lockout/Tagout)	Bắt buộc trước khi bảo trì thiết bị điện	Theo OSHA 29 CFR 1910.147 hoặc tương đương
Chống dòng rò (RCCB/RCBO)	≤ 30mA — khu vực ẩm, ngoài trời, tay cầm	≤ 300mA — bảo vệ chống cháy tại DB chính
Kiểm tra điện trở cách điện	≥ 1 MΩ (đường cáp mới lắp)	Đo bằng Megger 500V DC trước khi đóng điện
Khoảng cách an toàn	≥ 1,0 m từ thiết bị mang điện >1kV	Theo QCVN 01:2020/BCT
Dụng cụ bảo hộ cá nhân (PPE)	Găng tay cách điện, giày cách điện, kính bảo hộ	Bắt buộc khi làm việc với điện hạ thế
Tủ sơ cứu điện giật	Đặt gần khu vực tủ điện MSB	Kiểm tra vật tư tủ sơ cứu mỗi 6 tháng

8. QUY TRÌNH KIỂM TRA VÀ BÀN GIAO

8.1 Checklist kiểm tra trước khi đóng điện

STT	Hạng mục kiểm tra	Kết quả đo / kiểm	Yêu cầu / Tiêu chuẩn	Đạt/Không
1	Kiểm tra sơ đồ đấu nối khớp với bản vẽ hoàn công	—	100% khớp bản vẽ	☐
2	Đo điện trở cách điện từng tuyến cáp (Megger 500VDC)	______ MΩ	≥ 1 MΩ	☐
3	Đo điện trở nối đất bảo vệ (PE)	______ Ω	≤ 4 Ω	☐
4	Đo điện trở nối đất chống sét	______ Ω	≤ 10 Ω	☐
5	Kiểm tra màu dây, nhãn thiết bị, nhãn cáp	—	Đúng quy ước màu sắc	☐
6	Kiểm tra siết chặt đầu cốt cáp, đấu nối thanh cái	—	Không lỏng, không phát nhiệt	☐
7	Đo dòng điện không tải khi đóng điện lần đầu	______ A	≤ Inoload thiết kế	☐
8	Đo điện áp 3 pha tại thanh cái MSB	______ V	380V ±5%	☐
9	Kiểm tra độ đối xứng dòng điện 3 pha	______ %	Mất cân bằng ≤ 5%	☐
10	Test chức năng RCCB/RCBO (nút TEST)	—	Cắt tức thì	☐
11	Test chức năng đèn chiếu sáng khẩn cấp	______ giờ	Duy trì ≥ 1 giờ	☐
12	Đo độ rọi chiếu sáng tại các khu vực chính	______ lux	Theo Mục 6	☐

8.2 Ký xác nhận bàn giao

Đơn vị thi công	Đơn vị giám sát	Đại diện Nhà máy
Họ tên: ___________________ Chức vụ: __________________ Ngày ký: __________________ (Ký, đóng dấu)	Họ tên: ___________________ Chức vụ: __________________ Ngày ký: __________________ (Ký, đóng dấu)	Họ tên: ___________________ Chức vụ: __________________ Ngày ký: __________________ (Ký, đóng dấu)

9. LỊCH SỬ THAY ĐỔI TÀI LIỆU

Phiên bản	Ngày	Nội dung thay đổi	Người thực hiện	Người duyệt
1.0	____/____/2026	Ban hành lần đầu

— Hết tài liệu ELS-LV-001 —